Talent genoeg?

De Nederlandse overheid is als het om talent gaat fundamenteel op de verkeerde weg. Verkrampt vasthoudend aan de JP norm wordt het steeds onmogelijker om op hoger niveau mensen met een stevige ervaring in het bedrijfsleven aan te trekken en zo te profiteren van aldaar ontwikkelde kennis en talenten. Bovendien lopen jongere talentvolle medewerkers na een aantal overheidsjaren weg omdat het bedrijfsleven dezelfde verantwoordelijkheden aanzienlijk beter honoreert. Gegeven de bedragen die de Nederlandse overheid uitgeeft hebben we juist bij de overheid toptalenten nodig om dat onder controle te houden, en diezelfde overheid effectiever en efficiënter te laten functioneren. De onafwendbare zware ombuigingsoperaties die gaan komen vragen om creativiteit, snelheid en zorgvuldigheid. Er zijn toptalenten nodig om de uitvoering te laten slagen. Een structureel gat in de honorering is daarbij een blokkerende factor. De waarborging van de kwaliteit van het overheidspersoneel zou juist nu hoger dan ooit in het vaandel moeten staan. Beter betalen hoort daar gewoon bij.

De globalisering van de economie gaat ondertussen door. De Chinese economie groeide jaren sneller dan de westerse economieën. Op de wat langere termijn dreigt een harde internationale strijd om het verkrijgen en behouden van toptalent. Een open economie als Nederland kan daarbij eenvoudigweg niet uit de pas lopen. We moeten daarbij van kennis naar competentie door niet alleen op diploma's te selecteren. Talent heeft, veel meer dan gedacht wordt, te maken met de wil om uit te blinken op de relevante competenties. Talent development heeft niet alleen te maken met de mogelijkheid om opleidingen te volgen maar met het aanbieden van kansen om competenties te ontwikkelen door inhoudelijke uitdagingen.

Talent heeft naast een zeker opleidingsniveau te maken met de wil om tegenslagen te kunnen overwinnen, uithoudingsvermogen, kunnen improviseren en doelgericht werken op het juiste moment. De crisis is geen bedreiging maar een uitgelezen kans om talenten te benutten! Bij het koesteren van toptalent horen adequate beloningen en regelmatig nieuwe uitdagingen. Het erkennen dat toptalenten autonomer zijn dan anderen en dus wellicht minder loyaal, maakt dat op een aantrekkende arbeidsmarkt het verloop onder het talent wel eens hoger kan uitvallen. Er komt een gouden tijd aan voor zij die juist nu, ook binnen de eigen organisatie, talent kunnen vinden, verder ontwikkelen en binden. Naar mijn mening ligt er door te anticiperen een uitgelezen kans voor bedrijven en overheid om sterker dan ooit uit de crisis te komen!

Moeten vrouwen mannen worden?

Ook wordt er gezegd, ondersteund door internationale studies, dat vrouwen doorgaans beter leiding geven (vrouwen zijn zelfs de leiders van de 21ste eeuw). Als echter puntje bij paaltje komt, wil men toch een man. Hier zijn allerlei redenen voor aan te voeren, waarvan niet de minste is: it is a man's world.

De zakenwereld wordt namelijk gedomineerd door mannelijke waarden. Deze zijn vaak anders dan de vrouwelijke waarden, even kort door de bocht:

Mannelijk	Vrouwelijk
Gericht op resultaten	Gericht op samenwerking
Blussen brandjes (en worden daarvoor beloond)	Voorkomen brandjes (en worden daar niet voor beloond want dat valt niet op)
Hechten aan status (streven naar de hoogste plek op de bavianenrots)	Vinden dat niet belangrijk
Scheppen op, om gezien te worden	Zijn bescheiden, vinden het voldoende als alles goed gaat en iedereen blij is
Onderhandelen en doen wedstrijdjes	Streven naar harmonie
Willen winnen	Willen goed werk afleveren

Vrouwen krijgen daarom vaak adviezen in de trant van 'doe als een man, verdien als een man'. Dit houdt in dat je als vrouw statussymbolen aanschaft, zoals een grote auto, en projecten in de soep laat lopen (is moeilijk voor vrouwen, maar doe toch je best!), zodat je vervolgens de brandjes kan gaan blussen. Dit moet je aan de andere kant ook wel weer subtiel doen, want anders ben je een manwijf en dat is ook weer niet goed. Balanceren dus.

Ik vond het dan ook grappig toen ik een artikel onder ogen kreeg over het succes van immigranten in hun nieuwe thuisland. Hierin werd een onderzoek van Berry aangehaald waarin strategieën om je te gedragen in het gastland worden beschreven. De twee belangrijkste manieren zijn:

- Je aanpassen aan het nieuwe land onder behoud van je eigen cultuur, ofwel integratie.
- Je aanpassen aan het nieuwe land en je eigen cultuur vergeten, ofwel assimilatie.

Uit het onderzoek blijkt dat de meest succesvolle vorm integratie is, zowel voor gastland als voor immigrant. Ook blijkt dat de meest toegepaste, maar veel minder succesvolle vorm, assimilatie is.

Dit deed mij sterk denken aan 'doe als een man, verdien als een man'. Wat er feitelijk gezegd wordt tegen vrouwen is: assimileer! Zou bet echter niet beter zijn om te zeggen: integreer?

Waardeer niet alleen de mannelijke waarden, maar ook de vrouwelijke waarden en breng deze in balans. Pas dan is er sprake van echte emancipatie van vrouwen!

Vrouwen aan de top

Misschien zijn Nederlandse vrouwen juist wel heel slim en laten ze zich niet gek maken. En verlaten ze daarom de ratrace naar een toppositie en laten ze het echte harde werken aan hun partners over…. Of is het gemakzucht, of gebrek aan ambitie, of zijn vrouwen gewoon nog steeds niet gewend er echt meer dan honderd procent voor te gaan, met alle offers van dien?

Natuurlijk wordt het leven ons niet altijd makkelijk gemaakt zolang in organisaties het testosteron van de muren spat. Het is ook vast heel comfortabel, met mannen in een managementteam die elkaar immers precies begrijpen. Die elkaar de ruimte gunnen om in vergaderingen zichzelf even flink op te blazen om hun punt te maken. Dat vrouwen bijvoorkeur vanuit een praktische en nuchtere efficiëntie willen opereren, bederft dan natuurlijk de pret. Maar de bereidheid tot verandering is er absoluut wel op dit moment. Veel organisaties zijn écht op zoek zijn naar diversiteit, al was het alleen maar om dat dat aantoonbaar tot betere bedrijfsresultaten leidt, en de mannelijke monocultuur wordt zo langzamerhand ook door de bedrijven zelf als gênant ervaren. Dus dames, als de tijd er ooit rijp voor is geweest, dan is het nu. Nu is het zaak om die vicieuze cirkel te doorbreken. Want als er eenmaal veel vrouwen doordringen tot de hoogste regionen, zal vroeg of laat deze hele discussie verstommen.

Waar blijven toch al die hoogopgeleide, slimme vrouwen? Als ik kijk naar de vrouwen in mijn netwerk en de vrouwen die ik de laatste tijd heb bemiddeld naar een nieuwe, volgende stap in hun carrière, dan valt mij het volgende op: óf deze vrouwen waren kinderloos, bewust of onbewust, óf zij hadden een partner die zich net zo inzette om het gezin draaiend te houden als zijzelf, al dan niet door part time te gaan werken. Stuk voor stuk zijn het vrouwen die niet zijn blijven hangen in klagen. Over de slechte kinderopvang, over vrouwonvriendelijke bedrijven, over hun partner die zijn handen niet laat wapperen. Zij denken vanuit kansen en geloof in eigen kunnen. Want laten we elkaar nou niet voor de gek houden: als je echt wilt, als slimme hoogopgeleide highpotential, zou je dan de praktische problemen aan het thuisfront niet net zo efficiënt kunnen oplossen, als de kwesties die je in baan als manager tegenkomt? En als het bedrijf waar je werkt geen oog heeft voor je kwaliteiten, dan zoek je toch je heil elders? En als de liefde van je leven echt de liefde van je leven is, dan gunt hij jou toch ook alle ruimte voor de ontplooiing van je kwaliteiten?

En toch lukt het maar niet om 'massa' te creëren; om zoveel goede vrouwen binnen bedrijven te krijgen en te behouden, dat de vijver aan vrouwelijk talent zo groot wordt, dat er als vanzelf even veel vrouwen als mannen doorstromen naar de hogere regionen.

Ik vrees toch dat onze cultuur en de gunstige economische omstandigheden de grootste rem zijn. In Nederland ben je toch nog steeds een beetje een ontaarde moeder als je niet op zijn minst part time voor je kinderen zorgt. Daarbij is het part timen een vanzelfsprekende verworvenheid waardoor vrouwen erg verwend zijn geraakt. En anders dan in de landen om ons heen, kunnen gezinnen ook heel ruim rondkomen met een grootverdiener en een part time salaris als extra. En hoogopgeleide vrouwen hebben nou eenmaal meestal die hoogopgeleide partners met een bijpassend salaris…..

Ik ben ervan overtuigd dat de enige manier om aan de top te komen is, door hard en slim werken. En dat hoeft dan volgens mij niet in werkweken van 60 uur, vrouwen zijn nou eenmaal van nature efficiënter en kunnen veel dingen tegelijk. Maar ik vrees dat, dat (nog) niet in ons tijdgewricht past en dat veel vrouwen het ook wel best vinden om zich niet twee slagen in de rondte te werken: als een soort verwende prinsesjes…….. Het draait dus uiteindelijk allemaal om het maken van keuzes……

Maar kunnen we de term glazen plafond alsjeblieft wel alvast schrappen?